Projektowanie BIM – jak technologia usprawnia przygotowanie inwestycji?

Projektowanie inwestycji wymaga sprawnego przepływu informacji między architektem, konstruktorem, projektantami instalacji i wykonawcami. Im bardziej złożony jest obiekt, tym trudniej kontrolować zależności między poszczególnymi rozwiązaniami wyłącznie na podstawie tradycyjnej dokumentacji. Technologia BIM pozwala uporządkować dane w cyfrowym modelu i analizować projekt jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych.

Czym jest BIM i na czym polega modelowanie informacji o budynku?

BIM, czyli Building Information Modeling, to metoda tworzenia i zarządzania informacjami dotyczącymi obiektu za pomocą cyfrowego modelu. Nie ogranicza się on do przedstawienia bryły budynku w 3D. Poszczególne elementy mogą mieć przypisane dane dotyczące:

• wymiarów,

• materiałów,

• parametrów technicznych,

• lokalizacji,

• kosztów,

• planowanego terminu realizacji.

W jednym środowisku mogą zostać zestawione dane architektoniczne, konstrukcyjne oraz instalacyjne. Dzięki temu projekt można analizować przed rozpoczęciem robót, a zmiany łatwiej odnosić do pozostałych części opracowania. Model staje się więc źródłem uporządkowanej informacji o obiekcie na kolejnych etapach przygotowania inwestycji.

Jak BIM pomaga koordynować różne branże?

Przy realizacji większego obiektu nad dokumentacją pracuje wielu specjalistów. Architekt odpowiada za rozwiązania przestrzenne, konstruktor za układ nośny, a projektanci branżowi za instalacje i systemy techniczne. BIM pozwala zestawić te opracowania w jednym modelu, dzięki czemu każdy uczestnik procesu budowlanego może sprawdzać własne rozwiązania w odniesieniu do pozostałych.

Takie podejście ułatwia między innymi:

• uzgadnianie tras instalacji z konstrukcją,

• sprawdzanie przestrzeni potrzebnej dla urządzeń,

• koordynację otworów i przejść instalacyjnych,

• kontrolowanie zgodności opracowań branżowych,

• analizowanie wpływu zmian na pozostałe elementy projektu,

• aktualizowanie dokumentacji po wprowadzeniu korekt.

Wykrywanie kolizji na etapie projektowania

Jedną z praktycznych funkcji BIM jest kontrola kolizji pomiędzy elementami modelu. Można w ten sposób wykryć sytuację, w której kanał wentylacyjny zajmuje przestrzeń belki, instalacja przebiega w miejscu przeznaczonym dla innego systemu albo urządzenie nie ma odpowiedniej przestrzeni montażowej.

Rozwiązanie problemu podczas projektowania jest zwykle prostsze niż jego usuwanie po rozpoczęciu robót. Wprowadzenie korekty do modelu pozwala sprawdzić jej konsekwencje przed przekazaniem rozwiązania wykonawcy. Przy skomplikowanych obiektach analiza może obejmować konstrukcję, instalacje sanitarne i elektryczne, wentylację, urządzenia technologiczne oraz przestrzenie potrzebne do obsługi i serwisowania.

Jak model BIM może ograniczyć ryzyko błędów wykonawczych?

BIM nie zastępuje nadzoru budowlanego ani kontroli wykonania prac. Może jednak ograniczyć ryzyko błędów wynikających z niespójnych danych, niejasności w dokumentacji lub niewykrytych zależności między branżami.

Model ułatwia wcześniejsze wykrywanie kolizji, kontrolowanie wymiarów i lokalizacji elementów oraz analizowanie zmian. W naszym biurze projektowym BIM wykorzystujemy również do ustalania kolejności robót i uzgadniania rozwiązań pomiędzy uczestnikami inwestycji. Jeżeli korekta zostanie wprowadzona odpowiednio wcześnie, wykonawca otrzymuje rozwiązanie przygotowane z uwzględnieniem zależności występujących w całym obiekcie.

BIM a dokumentacja i zarządzanie informacją

Modelowanie informacji porządkuje dane związane z budynkiem i pozwala powiązać je z konkretnymi elementami. Dzięki temu dokumentacja projektowa może być analizowana razem z modelem, a informacje dotyczące materiałów, wyposażenia czy parametrów technicznych pozostają przypisane do odpowiednich obiektów.

Zakres wykorzystania BIM może obejmować:

• przygotowanie dokumentacji projektowej i wykonawczej,

• przygotowanie zestawienia materiałów,

• analizę rozwiązań technicznych,

• planowanie etapów realizacji,

• kontrolę zakresu prac.

Przy odpowiednio przygotowanym modelu informacje mogą być również przydatne podczas późniejszej eksploatacji, modernizacji lub przebudowy obiektu.

Ważne jest jednak wcześniejsze określenie zakresu modelu, poziomu szczegółowości oraz zasad wymiany informacji. Dzięki temu BIM odpowiada rzeczywistym potrzebom inwestycji, zamiast generować dane, które nie będą później wykorzystywane.

Kiedy warto zastosować technologię BIM?

Technologię BIM warto rozważyć przede wszystkim przy inwestycjach wielobranżowych, skomplikowanych technicznie lub wymagających szczegółowej koordynacji. Sprawdza się ona w przypadku obiektów przemysłowych, logistycznych, handlowych i biurowych, a także większych budynków mieszkaniowych.

Zastosowanie modelowania informacji może być szczególnie uzasadnione, gdy:

• projekt obejmuje wiele branż,

• budynek ma rozbudowane instalacje,

• inwestycja wymaga koordynacji licznych uczestników,

• istotne jest ograniczenie ryzyka przeróbek,

• obiekt ma niestandardową funkcję lub technologię,

• inwestor potrzebuje lepszej kontroli nad zakresem prac,

• model ma być wykorzystywany także podczas eksploatacji.

W przypadku prostych obiektów pełny zakres BIM może nie być potrzebny. Przy bardziej złożonych inwestycjach cyfrowy model ułatwia natomiast koordynację projektu, kontrolę informacji i wcześniejsze rozwiązywanie problemów.

W DESKA Project wykorzystujemy projektowanie BIM w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji, obejmujących między innymi projekty budowlane, wykonawcze i warsztatowe oraz koordynację procesu projektowego.

Projektowanie BIM pozwala połączyć informacje architektoniczne, konstrukcyjne i instalacyjne w jednym cyfrowym modelu. Technologia ułatwia wykrywanie kolizji oraz analizowanie zmian jeszcze przed rozpoczęciem robót. Uporządkowane dane wspierają także przygotowanie dokumentacji, koordynację branż i późniejsze zarządzanie obiektem. Największe znaczenie BIM ma przy inwestycjach wielobranżowych, technicznie złożonych i wymagających dokładnej wymiany informacji.

FAQ

Czy BIM jest tylko modelem 3D budynku?

Nie, model BIM może zawierać również informacje o materiałach, wymiarach, parametrach technicznych, lokalizacji i innych właściwościach elementów. Jego zadaniem jest uporządkowanie danych związanych z obiektem, a nie samo przedstawienie jego geometrii.

Czy BIM pomaga wykrywać błędy przed budową?

Tak, model umożliwia analizowanie zależności między elementami różnych branż i wykrywanie kolizji na etapie projektowania. Dzięki temu część problemów można rozwiązać przed rozpoczęciem robót.

Czy BIM sprawdza się przy każdym budynku?

Zakres zastosowania tej technologii powinien być dopasowany do skali i złożoności inwestycji. Szczególnie przydatna jest przy obiektach wielobranżowych, rozbudowanych technicznie i wymagających dokładnej koordynacji.

Czy model BIM może być wykorzystywany po zakończeniu budowy?

Tak, jeżeli został przygotowany z odpowiednim zakresem informacji, może wspierać późniejsze utrzymanie, modernizację lub przebudowę obiektu. Wymaga to jednak wcześniejszego ustalenia, jakie dane będą potrzebne na etapie eksploatacji.